اسبها برای پیدا کردن دوستان جدید، خوشامد گفتن به آشنایان قدیمی و حتی ابراز شادی در لحظاتی مانند زمان غذا خوردن، شیهه میکشند.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert؛ پژوهشی تازه نشان میدهد شیههی اسب ترکیبی غیرمعمول از دو صدای همزمان با زیر و بمی متفاوت است؛ گویی آمیختهای از یک غرّش بم و یک جیغ زیر که به طور همزمان شنیده میشوند.
بخش بم این صدا چندان اسرارآمیز نبود. این بخش زمانی ایجاد میشود که هوا از روی بافتهایی در حنجره عبور میکند و با لرزش آنها صدا تولید میشود؛ روشی که بسیار شبیه به سازوکار گفتار و آواز خواندن در انسان است.
اما بخش زیرِ صدا معمای اصلی بود. معمولاً حیوانات بزرگتر دستگاه صوتی بزرگتری دارند و در نتیجه صداهای بمتری تولید میکنند. پس اسبها چگونه قادرند چنین صدای زیر و بلندی ایجاد کنند؟
بر اساس این مطالعهی جدید، پاسخ ساده است: آنها سوت میزنند.
پژوهشگران با عبور دادن یک دوربین کوچک از راه بینی اسبها، داخل دستگاه صوتی آنها را هنگام شیهه کشیدن و همچنین هنگام تولید صدای رایجتر و ملایمتر «نیکر» (صدای آرام و محبتآمیز اسب) فیلمبرداری کردند. آنها همچنین اسکنهای دقیق انجام دادند و هوا را از میان حنجرههای جداشدهی اسبهای مرده عبور دادند تا سازوکار صدا را بهتر بررسی کنند.
نتایج نشان داد بخش زیرِ مرموز شیهه نوعی سوت زدن است که از داخل حنجره آغاز میشود. در این فرآیند، هوا بافتهای حنجره را به لرزش درمیآورد و همزمان ناحیهای درست بالای آن منقبض میشود و منفذ کوچکی ایجاد میکند که سوت از طریق آن خارج میشود.
این سازوکار با سوت زدن انسان متفاوت است؛ چرا که انسانها با دهان خود سوت میزنند.
جنیفر نادو از University of Connecticut که در زمینهی رفتار اسبها پژوهش میکند و در این مطالعه نقشی نداشته است، میگوید:
«هرگز تصور نمیکردم شیهه شامل مؤلفهای از سوت زدن باشد. واقعاً جالب است، و حالا میتوانم آن را در صدا تشخیص دهم.»
این پژوهش روز دوشنبه در مجلهی علمی Current Biology منتشر شد.
پیشتر مشخص شده بود که برخی جوندگان کوچک مانند موشها نیز میتوانند به این شکل سوت بزنند، اما اسبها نخستین پستانداران بزرگ شناختهشدهای هستند که چنین تواناییای دارند. آنها همچنین تنها حیواناتی هستند که میتوانند هنگام «آواز خواندن» از طریق حنجرهی خود سوت بکشند.
آلیسا هربست از مرکز علوم اسب در دانشگاه راتگرز دربارهی این یافتهها میگوید:
«دانستن اینکه شیهه فقط یک صدای ساده نیست، بلکه از دو فرکانس پایهی متفاوت تشکیل شده که با دو سازوکار جداگانه تولید میشوند، واقعاً هیجانانگیز است.»
با این حال، پرسشی مهم همچنان باقی مانده است: این صدای دوگانه چگونه در روند تکامل شکل گرفته است؟
اسبهای وحشی پرژوالسکی نیز میتوانند صدایی مشابه تولید کنند و گوزنهای اِلک هم تا حدی چنین قابلیتی دارند. اما خویشاوندان دورتر اسبها مانند الاغها و گورخرها قادر به ایجاد این صداهای زیر نیستند.
پژوهشگران معتقدند شیههی دوآهنگی ممکن است به اسبها کمک کند چند پیام را به طور همزمان منتقل کنند. تفاوت در زیر و بمی صدا میتواند به آنها امکان دهد طیف پیچیدهتری از احساسات را هنگام تعامل اجتماعی بیان کنند.
اِلُدی ماندل-بریفر از دانشگاه کپنهاگ، نویسندهی این مطالعه، میگوید:
«آنها میتوانند احساسات خود را در دو بُعد متفاوت بیان کنند.»
به بیان دیگر، شیههی اسب تنها یک صدا نیست؛ بلکه زبانی چندلایه برای بیان احساسات است.
